Dzisiaj po południu zadzwonił rozemocjonowany kolega z informacją o dosyć dziwnym artykule w dziale Kynologia Łowca Polskiego, zamieszczonym obok tekstu którego ja jestem autorem. Dostałem scan artykułu, ponieważ Łowiec jeszcze do mnie nie dotarł, siadłem do lektury i … zamarłem. Autorem tekstu jest Redaktor Paweł Bombik a więc, żeby sięgnąć do militarnych porównań, ciężki kaliber Redakcji. Tekst napisany został ostrym językiem, co prawdę mówiąc lubię, ale nieco w stylu z którym miałem nie raz okazję się zmierzyć przy dyskusjach z “ekologami” atakującymi niektóre treści na stronie www.psymoje.pl którą prowadzę.
Generalna teza autora jest taka, że wszelka certyfikacja psów do polowania jest zbędna, ponieważ to rolą myśliwego jest dokonanie wyboru z jakim psem poluje, niezależnie czy jest to kundel czy pies rasowy. Ważne jest, czy pies spełnia w łowisku zadanie do którego został przeznaczony. Autor, odrzucając sposób zarządzania kynologią realizowany przez Czechów, Słowaków czy Niemców, podaje jako przykład godny naśladowania reguły, a w zasadzie, jak twierdzi, brak reguł w krajach takich jak Anglia czy Stany Zjednoczone. Podaje przykład polowań w Anglii na których do aportowania używano bokserów i owczarków, jak należy sądzić, z dobrym skutkiem Zgodnie z przekonaniem autora, dzięki brakowi ingerencji w system doboru psów do polowania i hodowli w tych krajach mamy obecnie wspaniałe rasy myśliwskie tam wyhodowane. Co więcej, Redaktor Bombik podaje przykłady prób tworzenia nowych ras w Stanach Zjednoczonych poprzez np. skrzyżowanie labradora z wyżłem, co ma doprowadzić do powstania psa łączącego zalety obu tych ras. Przywołuje też przykłady ras myśliwskich stworzone w ostatnich czasach jako efekt tej twórczej swobody w działaniu hodowców. Mocno postawiona teza – pytanie tylko czy prawdziwie?
Anglicy mają rzeczywiście talent do tworzenia wyjątkowych ras psów czy koni – pytanie tylko, po co oni te rasy wyhodowali, skoro prościej jest pozwolić iść każdemu swoją drogą, wtedy ponoć ma być najlepiej. Kolega Bombik zapomniał powiedzieć, że w Anglii nie ma kundli, tam po prostu wszystkie psy są rasowe. Jeżeli chcę mieć psa na kanapę kupuję yorka, jeżeli psa do dużego pola, to kupuję pointera – dlaczego?, bo po prostu tak jest lepiej i wszyscy to wiedzą. Wiedzą bardzo dobrze, że jeżeli ktoś przez wiele lat a czasem dziesięcioleci i pokoleń selekcjonował psy pod kątem konkretnych cech potrzebnych w łowisku, to chałupnicze krzyżowanie nie ma najmniejszej szansy dać lepszego rezultatu. Anglicy po prostu mają talent do hodowli i wielkie w niej doświadczenie. Jest jeszcze jedna wielka różnica pomiędzy polskim krzyżowaniem psów nierasowych z rasowymi czy odwrotnie w Polsce a opisanym postępowaniem Anglików czy Amerykanów – tamci próbują tworzyć nowe rasy pod swoje potrzeby a my próbujemy za tanie pieniądze, na boku rozmnażać cudzy dorobek hodowlany, na doraźnie rozumianą potrzebę i to jedynie potrzebę własną. Jedyna znana mi próba stworzenia rasy polskiego wyżła przez Kazimierza Tarnowskiego załamała się pod wpływem niechęci środowiska kynologicznego i braku wsparcia Związku Łowieckiego. Zwykle widziane w polskich łowiskach psy rasy home made to czyste, przypadkowo dobrane i fatalne użytkowo kundle. Marzy mi się konkurs, na którym z jednej strony w szranki staną wyżły niemieckie czy brytyjskie z certyfikatami użytkowości czy dyplomami z konkursów a z drugiej, najlepsze wielorasowe krzyżówki rodem z polskiego łowieckiego interioru – o efekt jestem spokojny. Siłą tych wspaniałych ale nie certyfikowanych w żaden sposób psów, z którymi często spotykam się w łowiskach, jest głęboka wiara ich właścicieli, mocno związana z zupełnym brakiem wiedzy o tym jak pies powinien pracować i czego od niego można oczekiwać. Autor artykułu zagłosował zresztą sam – poluje z wyżłem brytyjskim a artykuł okrasił zdjęciami nie wielorasowych pokrak tylko pięknymi psami z rodowodem, jak sądzę.
Jest jeden wątek przewijający się stale i mocno przez artykuł Redaktora Bombika – tym wątkiem jest teza, że model kynologii anglosaskiej a więc swobodnego, samoczynnie regulującego się rynku jest optymalnym rozwiązaniem. Popatrzmy na sprawę w pełnym wymiarze a nie tylko przez lupę zafundowaną przez Redaktora. W anglosaskim świecie, zgodnie z regułą swobodnych decyzji obywateli, jako podstawy społecznej aktywności i kreatywności zarazem, związano łowiectwo z własnością ziemi, lista organizacji łowieckich z trudem mieści się na 3 kartkach maszynopisu a decyzje o wielkości odstrzału podejmują właściciele ziemscy lub urzędnicy. Czy to jest dobry model dla Polski – śmiem wątpić i to ze 100 różnych powodów. Zrewanżuję się Autorowi za obszerne czerpanie z zasobów demagogicznych argumentów związanych ze służbą zdrowia, lornetkami, ślimakami itp. – po co w takim razie egzaminować ludzi przyjmowanych do PZŁ?, po co kołom łowieckim struktury powyżej?, skoro ich praktyczny wpływ na realne łowieckie życie jest omal niewidoczny a reguły prawa, organizujące polowanie powstają na biurkach urzędników? Przypomina mi się sławny kawał o bacy, który siedząc na gałęzi tnie ją z zapałem piłą i rozumie ostrzeżenia przechodnia dopiero po skutecznym zakończeniu cięcia. Po co certyfikacja psów do polowania, przecież, jak twierdzi Autor „…. kynologia łowiecka opiera się bowiem na przyjemności czerpanej ze współpracy między człowiekiem i jego czworonożnym przyjacielem – przyjemności czerpanej przez obie strony. Sukces, a tym bardziej sukces mierzony osiągnięciami sportowymi, jest sprawą drugorzędną. ….”. Problem tylko w tym, że Kolega Redaktor nie rozumie czemu certyfikacja psów do polowania ma służyć. W Polsce, w przeciwieństwie do Anglii, gdzie strzela się ponad 20 milionów bażantów (tak, tak!!), polowanie nie jest formą sportu strzeleckiego właścicieli ziemskich, którzy owe 20 milionów bażantów wcześniej wypuścili w łowisko. W Polsce myśliwy poluje na wspólnym gruncie i na zwierzynę nie będącą w prywatnej kieszeni ale będącą wspólną własnością nas wszystkich. Podstawową powinnością każdego polującego, również jednym z podstawowych elementów etyki łowieckiej, jest użycie wszelkich sposobów, w tym skutecznie pracujących psów, aby tej wartości nie marnotrawić. W Polsce polowanie, na szczęście, nie jest formą sportu, tak jak to postrzegają Anglicy, a zadaniem realizowanym na zlecenie Państwa Polskiego w stosunku do środowiska naturalnego będącego naszą wspólną odpowiedzialnością. Polowanie w Polsce jest elementem budowania relacji człowieka ze środowiskiem a więc zadaniem z zakresu ekologii a nie zabawą szlachetnie urodzonych.
Na koniec – Anglia i Stany Zjednoczone to kraje wielkich kontrastów i z pewnością są miejsca gdzie do aportu zwierzyny używa się bokserów i owczarków a na wyścigi konne jedzie się z konikiem polskim, tak jak mieszka się w Harlemie czy „na” Greenpoincie lub przeciwnie, w luksusowych apartamentach Manhattanu czy Chelsea. Osobiście radziłby Panu Redaktorowi, jeżeli zdarzy się okazja zapolować w Anglii, nie brać ze sobą owczarka czy boksera – Anglicy to ludzie bardzo uprzejmi ale do dobrego towarzystwa droga może się zamknąć na zawsze.
Wreszcie, odchodząc od psich tematów ale nie od naszej wirtualnej dyskusji – podziwiam od zawsze Anglików za ich kreatywność, skuteczność i wiele innych cech które uczyniły ich liderami naszego świata. Co w nich imponuje mi przede wszystkim? Tym czymś jest umiejętność oparcia zasad społecznego funkcjonowania o proste, przejrzyste i dotrzymywane za wspólną zgodą reguły. Jedną z tych reguł jest zasada fair play, która zakłada, że zawsze chcemy dobrego rozwiązania, że zawsze szukamy najlepszych idei i najlepszych ludzi, dając im szansę przed gorszymi. Zapraszam do dyskusji tego ważnego i jak sądzę pełniącego rolę papierka lakmusowego tematu. Zapraszam w nie cenzurowaną i nie recenzowaną przestrzeń w której się teraz znajdujemy a która jest przecież też częścią naszego łowieckiego świata.
Jestem świeżo po lekturze obu artykułów kol. Ciemniewskiego oraz artykułu kol. Bombika. Czy wskazywane przez kol. Ciemniewskiego, jako przynoszące właściwe rezultaty, kodyfikowanie użytkowania psa w łowiectwie jest właściwe, czy też pozostawienie wszystkiego samoregulacji jak chce kol. Bombik – trudno orzec jednoznacznie. Jest jednak kilka przesłanek które mogą być pomocne w próbie wyrobienia osądu. Pierwszą z nich jest stan obecny. W Kołach Łowieckich używane są przeróżne psy rasowe i nie – zwłaszcza polowania zbiorowe na zwierzynę czarną i płową są miejscem, gdzie duży procent psów jest mieszańcami. Inaczej ma się to w przypadku polowań zbiorowych na zwierzynę drobną – te, jaki i polowania indywidualne, odbywają się z użyciem przede wszystkim psów rasowych. Z biegiem czasu, od kynologicznego załamania lat 80, pojawia się wśród myśliwych coraz więcej psów rasowych. Zmiana w regulaminie polowań, nakazująca podczas polowania na zwierzynę drobną wykorzystania odpowiednio przyuczonego psa, w mojej ocenie spowodowała pozytywne konsekwencje. Druga przesłanka wynika z naszej narodowej niechęci do podporządkowywania się jakimkolwiek nakazom, narodowym deficycie uspołecznienia będącym wynikiem historii (choćby braku czasów feudalizmu czy absolutyzmu oświeconego). I tak, jak w ekonomii wg. liberałów, wszystko ma być regulowane przez “niewidzialną rękę rynku”, tak i w kynologii łowieckiej pożądane zmiany mają być wynikiem samoregulującej się ewolucji. Tak chce kol. Bombik – żadnego kodyfikowania, nakazu, przyspieszania biegu spraw. Czy takie podejście jest korzystne? W toku naszej fundamentalnej przemiany społecznoustrojowej w większości jej aspektów pozostawiono dowolność, czyniąc tylko poprawki dostosowujące nasze prawo do prawa “wolnego świata”. Największe zmiany prawne zostały wymuszone przez UE w toku ujednolicania przepisów. Sądzę, że gdybyśmy to robili sami trwałoby to dłużej – co nie znaczy gorzej. Czy jesteśmy w pełni zadowoleni z rezultatów?. Pewnych, strat nie można odrobić – musimy się zmieniać na płaszczyźnie teraźniejszej, ulegając kulturze i wpływom otaczającej nas rzeczywistości. Dlatego też przed każdą chęcią zmian przepisów, uregulowań prawnych, należy najpierw prowadzić kampanię edukacyjną wyjaśniającą powody zmian, spodziewane korzyści tychże o kosztach nie zapominając. Tak się to dzieje obecnie w “cywilizowanym świecie” Wszyscy uczestnicy dyskusji traktują się po partnersku. Dopiero w toku takiej edukacji można wypracować stanowisko akceptowane przez większość. Ważne, że obu kolegom leży na sercu dobro naszej kynologii, ważne, że cel mamy wspólny. Cóż bowiem piękniejszego niż rasowy pies ogarnięty pasją w trakcie wspólnych łowów. Pozdrawiam kolegów – Darz Bór!
Paweł Straburzyński
Szanowny Kolego, niestety muszę się nie zgodzić z tą dominacją rasowych psów w polowaniach na drobną zwierzynę. Mój ogląd rzeczywistości mówi zupełnie coś innego a przepisy dotyczące minimalnej ilości psów przypadających na grupę myśliwych, m.in. na polowaniach na kaczki, są nagminnie łamane. Dużo poluję na drobną zwierzynę ale oczywiście nie chcę aspirować do pełnej wiedzy o sytuacji w całej Polsce. Co do historycznych korzeni niechęci do podporządkowania się zasadom powiem tak – to jest łatwe i powszechnie stosowane alibi tam, gdzie jest powszechne przyzwolenie na tzw. “dziadostwo”, a kynologia jest sztandarowym tego przykładem. Dla mnie, co wielokrotnie w różnych miejscach pisałem, jest oczywiste, że brak zasad promuje ludzi leniwych, niekompetentnych, kombinatorów i całą pozostałą gromadę pasożytów na ludzkiej naiwności i niewiedzy. To jest reguła obejmująca wszystkie obszary życia wspólnoty, a nie tylko kynologię. O dobroczynnym wpływie przestrzegania zasad na sukces społeczności anglosaskiej pisałem w komentarzu i myślę, że łatwo się przekonać, że jest to prawda.
Darz Bór
Interesujace podejscie…..kto by sie po Lowcu Polskim spodziewal…….:)))
Z jednej strony ortodoksja przeszanownego Pana Zbigniewa z certyfikatem na czterech lapach i nawolywaniem o paragrafy , Z drugiej anarchia polujacych bokserow i owczarkow alzackich.
A zyjemy w czasach, gdzie urodzenie i wyglad odgrywaja jakby mniejsza role niz w czasach szlachetnie urodzonych i segregacji na
czarnych i bialach w tramwajach. Dobre jest to co funkcjonuje. I jesli buce w zielonych kapelusikach z piorkami nie ustawiaja sie w kolejkach ze szlachetnie urodzonymi pchlarzami po certyfikaty to cos widocznie nie jest tak dobre jak kiedys.
Rowniez w bastionie certyfikowanego psa uzytkowego czyli w Niemczech. Gdzie okopy Swietej Trojcy zajete przez lobbystow szlachetnie urodzonego psa rodowodowego z VJGH i VDH trzymaja sie twardo, ale wiatr im tego w oczy wieje. Ustawodawca ujal
tam w przepisach “psa certyfikowanego” jednak na polowanie mozna pojsc z ulozonym kotem tropowcem. Dlaczego nie ?
Jak na dodatek kaczki potrafi aportowac ?
O ile jeszcze kilkanascie lat temu swiat za Odra i Nysa byl w porzadku, to dzis anarchia zaczyna sie i tam szerzyc. Nad czym tamtejsi
Ciemniewscy ubolewaja ale tego trendu odwrocic sie raczej nie da. W ubieglych latach niemieckie Bombiki kilkakrotnie zakwestionowaly przed sadami rasizm przepisow (Turyngia, Bawaria) i szlachetne urodzenie w zasadzie przestalo sie liczyc. Do “egzaminowania” dopuszczane sa w niektorych landach psy ekologiczne bez rodowodu, majace cos z wygladu psa mysliwskiego .
A wlasciwe problemy – tak jak u nas – leza zupelnie gdzie indziej.
Rozumiem z tego, że w Niemczech można polować nie łamiąc przepisów i mając na to polowanie ubezpieczenie, z psem bez rodowodu? Z pewnością nie znam sytuacji w Niemczech tak jak Szanowny kolega ale coś mi to trąci nieprawdą. Sprawdzę.
A tak na marginesie – tutaj nie o ortodoksję chodzi tylko o skuteczność. Pisałem i nie będę powtarzał bez końca – jeżeli ktoś twierdzi, że psy bez rodowodu i bez certyfikatu mogą być lepsze o tych z, to bredzi. Tak jak prezesem Orlenu nie może być facet po historii a dowódcą sił powietrznych facet po kursie szybowcowym.
Ciekaw jestem też niezmiernie co to są te “właściwe” problemy????