Program “Ożywić pola” w moim kole

Centralny program “Ożywić pola” święci swoje medialne triumfy ale, szczerze mówiąc, w moją okolicę nie dotarł w najmniejszym nawet stopniu. Sprawa jest jednak poważna i ważna, stąd koło postanowiło wziąć ją we własne ręce.

Kilka słów o kole. Gospodarujemy na 2 obwodach – jeden, typowo leśny o powierzchni 6700 ha z wysokim stanem zwierzyny grubej (jeleń, daniel, sarna, dzik) a drugi, o charakterze polno-leśnym i powierzchni 5500 ha, gdzie lasu jest około 1000 ha. O pierwszym obwodzie, a właściwie o realizowanym planie jego zagospodarowania, przy innej okazji. Teraz parę słów o drugim, czyli tym polno-leśnym.

Teren obwodu nr 158 leży na południowym skraju aglomeracji śląskiej a jednocześnie na zachodniej granicy Lasów Pszczyńsko-Kobiórskich. Na terenie obwodu, w jego centralnej części, mamy kompleks 900 ha lasu. Również przez centralną część łowiska, praktycznie równoleżnikowo, z zachodu na wschód, płynie rzeka Pszczynka której dolina, ze spływającymi do niej wodami Pawłówki i Nieradki, tworzy ciekawy kompleks torfowych łąk, w dużej części niezagospodarowanych. W dolinie Pawłówki ale też w pozostałych częściach obwodu liczne stawy hodowlane, nastawione na produkcję karpia. Południowe i północne obrzeża doliny zagospodarowane są rolniczo. Struktura własności ziemi jeszcze w dużym stopniu tradycyjna a rolnictwo intensywne. Struktura zasiewów obecnie to głównie zboża i kukurydza.

W latach mojej łowieckiej młodości teren obfitował w dziką kaczkę, zająca, bażanta a były też lata, że pozyskiwano kuropatwę. Rocznie, pozyskiwano w tamtych latach około 300 kaczek i podobną ilość bażanta. Na polowaniach na zające padało do 100 szaraków ale normą były rozkłady na poziomie 20-40 sztuk. Zawsze licznie występowała sarna, a po introdukcji przed kilkunastu laty mamy bardzo dobry stan danieli. Jeleń przejściowo, dzik okresowo dosyć licznie. Obecnie, na kaczki polujemy praktycznie dopiero późną jesienią a pozyskanie nie przekracza 30-40 sztuk, na zające nie polujemy, bażanta strzela się rocznie do 100 sztuk. Kuropatwę się czasem widuje.

Jak to zwykle bywa, potrzeba zbudowania systematycznego planu działania dla obwodu dojrzewała latami. Na pierwszy ogień poszła gospodarka zwierzyną grubą bo przecież ona jest podstawą utrzymania łowiska. Rocznie pozyskujemy w obwodzie około 100 saren, 50 danieli, od kilkunastu do 40 dzików, parę jeleni. Nadszedł czas na zwierzynę drobną.

Tutaj problem jest bardziej złożony a przez to trudniejszy do rozwiązania. Ktoś z kolegów był w Austrii na sławnych w Europie zającach, ktoś lubi polowanie z wyżłem na ptactwo, ktoś lubi polowanie na drapieżniki i tak stopniowo powstaje plan działania. Po pierwsze, od co najmniej 2 lat intensywnie zwalczamy lisa, jenota i borsuka. Dość powiedzieć, że tym sezonie padło już prawie 100 lisów, nie licząc pozostałych drapieżników. Zarząd ogłosił konkurs z nagrodami na najlepszego lisiarza co spotkało się z żywym zainteresowaniem wśród myśliwych. Wybudowano ponad 20 nowych posypów dla bażantów do których trafia ponad 6 ton ziarna rocznie. Już w 2001 roku koło zakupiło prawie 2 ha gruntu nad Pszczynką i wykopało na tym terenie staw z przeznaczeniem na ostoję zwierzyny. Inwestycja przyniosła zamierzone owoce i to doświadczenie jest też jednym z elementów tworzenia planu. Teraz przygotowujemy się do zbudowania planu kompleksowego, którego zarys prezentuję poniżej. 28 lutego mamy pierwsze spotkanie z największymi rolnikami naszego obwodu – zapowiedziało się 27 osób, ktoś z gminy, ktoś z Kółek Rolniczych. Spotykamy się przy pieczonym dziku, chcemy się poznać, chcemy pokazać koło, jego pracę i plany. Chcemy powiedzieć rolnikom o zasadach gospodarki łowieckiej w Polsce, chcemy wysłuchać ich opinii i uwag, chcemy zaproponować konkretne formy współdziałania. Jak wyjdzie – zobaczymy. Sam jestem ciekawy.

5 luty 2015 r.

PROGRAM ODBUDOWY ZWIERZYNY DROBNEJ

(zwany w dalszej części PROGRAMEM)

w obwodzie łowieckim nr 158 dzierżawionym przez Koło Łowieckie „OSTOJA” Gliwice

Projekt

  I. Podstawa prawna Zadania i cele łowiectwa, Polskiego Związku Łowieckiego oraz kół łowieckich, związane z ochroną przyrody, zapisane są jednoznacznie w Ustawie Prawo Łowieckie artykuły 1, 2, 3, 11, 13, 32 oraz 34 pkt. 1, 2, 4, 10 i w Statucie Polskiego Związku Łowieckiego w paragrafach 1, 6 (punkty 1, 2, 4) oraz 34 (punkty 1, 2, 6, 7 i 9). Zapisy te stanowią podstawę prawną proponowanego Programu.

II. Podstawowe założenia

– Populacje zwierząt łownych, pozostające w opiece Polskiego Związku Łowieckiego oraz jego statutowych składowych, są integralnym elementem środowiska naturalnego, co oznacza, iż zarówno one, jak i świat w którym żyją są ze sobą ściśle powiązane. To z kolei oznacza, że wszelkie programy związane z zadaniami agend Polskiego Związku Łowieckiego muszą być elementem szerokiego porozumienia, łączącego w sobie zarówno zadania merytorycznie, związane z całościowym widzeniem ochrony przyrody na danym obszarze jak i uwarunkowania społeczne oraz administracyjne.

– Zgodnie z zapisami prawa, Polski Związek Łowiecki oraz koła łowieckie realizują swoje zadania w porozumieniu z administracją samorządową oraz administracją Lasów Państwowych. Niezwykle ważnym partnerem dla zdań kół łowieckich są rolnicy posiadający gospodarstwa na terenie obwodów łowieckich.

– Źródłami finansowania projektów realizowanych przez koła łowieckie mogą być zasoby własne kół łowieckich, środki z części budżetu gmin przeznaczonych na współpracę z organizacjami pozarządowymi, w zakresie zadań własnych gmin, fundusze Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska, programy unijne. Koła łowieckie, z racji posiadania osobowości prawnej, mogą być bezpośrednim beneficjentem środków finansowych przeznaczonych na projekty ekologiczne.

– Konkretne projekty kierowane do instytucji finansujących przygotowane zostaną po uzgodnieniu szczegółów PROGRAMU w Urzędach Gmin oraz w środowisku rolników.  

III. Cel PROGRAMU  

Podstawowym celem programu jest odbudowa populacji bażanta, zająca, dzikiej kaczki i kuropatwy na terenie obwodu łowieckiego 158, jako ważnego wskaźnika poprawy bioróżnorodności a tym samym poprawy jakości środowiska.

Dla realizacji głównego celu wyznacza się cele szczegółowe;

– inwentaryzacja na terenie obwodu 158 użytków ekologicznych lub powierzchni mogących być przekształcone w takie użytki, pozostających zarówno w rękach prywatnych jak i w posiadaniu gmin czy Lasów Państwowych,

– wyznaczenie, w oparciu o posiadaną praktyczną wiedzę o populacjach zwierząt łownych bytujących na terenie obwodu, obszarów o szczególnym znaczeniu dla realizacji PROGRAMU,

– uzgodnienie, z właścicielami lub zarządcami tych terenów, sposobu ich wykorzystania w PROGRAMIE (obsadzenie wartościowymi krzewami i drzewami, utworzenie stawów lub niewielkich oczek wodnych, utworzenie pasów ochronnych wzdłuż rowów i cieków wodnych itp.),

– dokładna inwentaryzacja stanów bażanta, zająca, dzikiej kaczki, kuropatwy,

– określenie podstawowych zagrożeń związanych z presją człowieka (transport, mechanizacja i chemizacja rolnictwa, kłusownictwo itp.) ,

– zbudowanie programu zwalczania drapieżników oraz jego konsekwentna realizacja,

– zbudowanie systemu wzajemnych konsultacji ze środowiskiem rolników,

– zbudowanie programu edukacyjnego dla szkół i jego konsekwentna realizacja.