„Obecnie kulturę pojmuje się szeroko, tj. zarówno, jako normy, wartości i wzory zachowań, jak i efekty oraz procesy tworzenia dóbr naukowych, artystycznych czy techniczno-cywilizacyjnych.”
Tak brzmi istotny fragment tekstu zapisanego w Wikipedii a przywołanego przez mnie w poprzednim artykule. Zastanówmy się jakie elementy łowiectwa pasują do tej krótkiej definicji. Zacznijmy może od tego jak my sami widzimy obecnie składniki kultury łowieckiej, co my na co dzień mieścimy w tym pojęciu. W największej przeglądarce internetowej wpisałem hasło „kultura łowiecka” i przeanalizowałem zapisy mieszczące się na pierwszych 2 stronach tak przeselekcjonowanej informacji. Oczywiście nie jest moim zamiarem szczegółowa analiza zawartości tych 2 stron ale chcę przywołać charakterystyczny tekst będący wstępem do jednej ze stron traktujących o kulturze łowieckiej. Tekst ten w moim pojęciu dokładnie pokazuje problem.
„Jesteśmy krajem o bogatych tradycjach łowieckich. Całe bogactwo kulturowe związane z tematyką łowiecką funkcjonuje w naszej świadomości od pokoleń i będzie przekazywane przez kolejne pokolenia naszym następcom. W czasie ponad tysiącletniej historii naszego państwa wykształciły się różnorodne formy zwyczajów i ceremoniału łowieckiego. Powstała i rozwinęła się także bogata gwara myśliwska, będąca zwierciadłem życia naszych przodków, przejawem rozwoju i bogactwa naszego języka, świadectwem jednej z tradycyjnych dziedzin kultury narodowej. Przekazując opis zwyczajów łowieckich i ceremoniału myśliwskiego pragniemy, aby były one szeroko poznane. W wielu środowiskach myśliwych powstają nowe, oryginalne zwyczaje, które wzbogacają kulturę łowiecką i tworzą nasz wspólny dorobek. Należy te inicjatywy rozwijać i kultywować. Należy mieć nadzieję, że doświadczenia, które inspirowały i fascynowały ludzkość przez tysiąclecia pozostaną na stałe jej dziedzictwem, będą pomnażane i wzbogacane po to, by je ocalić i zachować dla przyszłych pokoleń. Chcemy mieć także swój wkład w to dziedzictwo”.
Pomińmy wstęp, który ma poprawić nam wszystkim samopoczucie, jeżeli oczywiście opisuje prawdziwą rzeczywistość. Dalsza część pokazuje co w powszechnym odbiorze rozumiemy jako kulturę łowiecką a więc gwara, ceremoniał i zwyczaje to są omal synonimy kultury łowieckiej w powszechnym przekazie, czyli w dużym skrócie przeszłość oraz celebra.Tak widzimy polską kulturę łowiecką i taki obraz serwujemy zarówno w środowisku jak i na zewnątrz. Z pewnością zarówno gwara jak i różne zwyczaje łowieckie są elementem kultury łowieckiej, są dorobkiem środowiska myśliwych i pozwalają im wyróżniać się i tym samym tworzyć własną tożsamość. Pytanie tylko czy na pewno jest to podstawowy i najbardziej wartościowy dorobek łowiectwa na przestrzenie dziejów? Jeżeli wrócimy do korzeni, do łowiectwa jako sposobu kształtowania naszych relacji ze środowiskiem w którym żyjemy a ostatnio po prostu elementu kształtowania naszego środowiska naturalnego to wymieniane wcześniej elementy kultury łowieckiej są tylko cienką warstwą lakieru na podstawowym dorobku łowiectwa. W sferze materialnej dorobkiem pokoleń myśliwych z pewnością jest sztuka tworzenia narzędzi do polowania, kynologia rozumiana zarówno jako sztuka hodowania szczególnych, przygotowanych do różnego rodzaju polowań ras psów jak i sztuka z nimi polowania oraz sokolnictwo a więc umiejętność wykorzystania drapieżnictwa ptaków dla celów łowieckich. Z pewnością niezwykle ważnym a może nawet najważniejszym elementem kultury łowieckiej już w wymiarze niematerialnym jest prawo łowieckie i nieodległa przecież od niego etyka uprawiania polowania. Dlaczego o tym tak mało mówimy? Dlaczego powierzchowny przekaz dominuje nad rzeczywistym dorobkiem i rzeczywistą sztuką budowaną przez pokolenia i również dzisiaj wymagającą szczególnych umiejętności i wielkiej pracy. Może tu jest źródło pogarszającego się obrazu łowiectwa i myśliwych w Polsce i niektórych krajach europejskich?
Dodaj komentarz