Sędziowie pracy psów myśliwskich – jakich kandydatów poszukujemy?

Tekst Porozumienia pomiędzy Związkiem Kynologicznym w Polsce a Polskim Związkiem Łowieckim z dnia 29.11.2011 r. w paragrafie 4 pkt. 1 stanowi, że;  „Zarząd Główny Polskiego Związku Łowieckiego w porozumieniu z Kolegium Sędziów Zarządu Głównego Związku Kynologicznego w Polsce ma prawo do organizowania i przeprowadzania kursów oraz egzaminów dla kandydatów na asystentów pracy psów myśliwskich, zgodnie z wymogami programowymi Prezydium Kolegium Sędziów„ a w pkt. 2 „Kandydaci na asystentów oraz sędziów pracy psów myśliwskich muszą być członkami Polskiego Związku Łowieckiego”. Ten fragment Porozumienia jest, w moim pojęciu kolejną, logiczną zachętą do współpracy obu Związków w tak ważnym obszarze jak poszukiwanie kandydatów na sędziów pracy oraz przygotowywanie ich do egzaminów sędziowskich. Warto może zastanowić się jakich kandydatów poszukujemy i jakie wobec nich stawiają wymagania regulaminy FCI, ZKwP i innych organizacji kynologicznych, bo przecież warto się uczyć od wszystkich a szczególnie najlepszych.

Regulamin FCI a dokładnie FCI Regulations for Show Judges nie podaje żadnych wymagań w stosunku do sędziów pracy psów myśliwskich, nie wymieniając nawet takiej kategorii sędziów, skupiając się jedynie na szerokim opisaniu wymagań w stosunku do sędziów wystawowych. Tutaj wymagania są wysokie, dla przykładu (mówimy o warunkach wstępnych dla kandydata), wymagane jest prowadzenie hodowli psów rasowych lub osiągnięcia wystawowe ze swoimi psami w ciągu ostatnich 5 lat przed aplikacją lub również 5 letnia aktywność w działalności kynologicznej. Wśród dostępnych na stronie FCI licznych regulaminów nie ma osobnego opracowania dotyczącego sędziów pracy psów myśliwskich a informacje dotyczące tej grupy sędziów są rozproszone w różnych regulaminach. Ta kategoria sędziów sprawia zapewne spore problemy twórcom regulaminów ze względu na złożoność materii, w tym różnorodność lokalnej tradycji łowieckiej w różnych częściach Europy, co powoduje przekazanie tego typu sędziowania raczej lokalnym organizacjom kynologicznym i łowieckim. Warto więc sięgnąć po lokalne właśnie rozwiązania w tym właśnie zakresie.

Polska – rozwiązania obowiązujące w Związku Kynologicznego w Polsce, a dokładnie Regulamin Sędziów i Asystentów Kynologicznych, we wstępie, w pkt. 2 oraz 3 mówi;
„…. Od kandydata na sędziego kynologicznego wymagana jest nieposzlakowana opinia potwierdzona pismem macierzystego Zarządu Oddziału i – w razie potrzeby – opinią organów Związku wydaną na potrzeby Prezydium Kolegium Sędziów. Asystentem kynologicznym może zostać pełnoletni członek Związku, który posiada co najmniej średnie wykształcenie, wykazuje zainteresowanie problematyką kynologiczną, ma pozytywną opinię za okres co najmniej dwuletniej działalności w Związku (Oddziale) i zdał egzamin na asystenta kynologicznego. Wskazane jest aby asystent był aktywnym hodowcą i wystawcą. Osoba nie mająca tego typu doświadczenia powinna legitymować się dużym dorobkiem na innych polach kynologii uznanym za wystarczający przez macierzysty oddział. Kandydaci na asystentów pracy psów myśliwskich muszą być członkami Polskiego Związku Łowieckiego.” Tyle regulaminowych wymagać wstępnych w Polsce.

W przeciwieństwie do sędziowania wystawowego nie oczekuje się od kandydatów wykazania się doświadczeniem łowieckim, a w szczególności doświadczeniem związanym z łowieckim wykorzystaniem psów myśliwskich, ras o których sędziowanie kandydat się ubiega. Nie ma tym bardziej mowy o osobistym doświadczeniu w szkoleniu psów myśliwskich i ich prowadzeniu w czasie konkursów różnych szczebli. Nie jest potrzebna opinia o kandydacie jakiegokolwiek organu Polskiego Związku Łowieckiego.

Czechy – aby zostać kandydatem na sędziego pracy psów myśliwskich, obok innych predyspozycji, trzeba się wykazać wyszkoleniem i przeprowadzeniem przez konkursy, o których sędziowanie się ubiega, co najmniej 3 różnych psów. Trzeba w tym miejscu powiedzieć, że nie ma jednego egzaminu na sędziego pracy psów myśliwskich. Każdy typ konkursu np. norowanie, konkurs tropowców wymaga osobnego egzaminu i wymaga też przeprowadzenia owych 3 psów przez te konkursy. W przypadku wyżłów rozdzielona jest też kompetencja do sędziowania prób polowych i konkursu wielostronnego od możliwości sędziowania konkursu wszechstronnego. W czeskich czy słowackich konkursach, jak również na wielkich międzynarodowych imprezach typu IKP czy Kleemann, widok czeskich sędziów prowadzących psy w konkursie jest codziennością i normalnością zarazem. Dotyczy to przy tym nie tylko sędziowskich nowicjuszy ale również wybitnych sędziów z szefami klubu na czele. Codziennością i normalnością są też porażki, bo taka jest przecież natura tych trudnych i niezwykle praktycznych zarazem sprawdzianów umiejętności psa i przewodnika. W taki sposób czescy sędziowie budują swoją wiarygodność w środowisku.

Niemcy – zasady regulujące omawianą sferę w Niemczech kształtowane są w klubach będących podstawą struktury kynologii łowieckiej naszych zachodnich sąsiadów, ale też wynikają z zapisów regulaminowych obowiązujących na terenie całego kraju. Aby zostać sędzią klubowym, poza koniecznością przejścia przez praktyczny kurs zakończony egzaminem, trzeba wykazać się przeprowadzeniem co najmniej 2 wyżłów przez konkurs wszechstronny z dyplomem I stopnia. Podobnie jak to jest w Czechach, normalnością niemieckiej rywalizacji konkursowej jest udział w niej, w charakterze przewodników, sędziów pracy, również tych najznamienitszych. Zapis Regulaminu Pracy Psów Myśliwskich Niemieckiego Związku Psów Myśliwskich w pkt. 103/1 mówi wyraźnie; „Rzetelność wyniku każdego konkursu zależy od jakości pracy sędziów związkowych, dlatego też każdy sędzia musi być doświadczonym myśliwym i przewodnikiem psa użytkowego oraz posiadać aprobatę Związku potwierdzoną wpisaniem na listę sędziów.”

W Polsce jest obecnie ponad 90 sędziów pracy psów myśliwskich, z tego większość to sędziowie międzynarodowi. Nie ma więc obawy o szczupłość kadry naszych sędziów pracy. Może warto, na bazie tego kadrowego bogactwa, zwiększyć wymagania w stosunku do kandydatów na przyszłych sędziów. Dołączenie do katalogu wymagań praktycznego doświadczenia łowieckiego i praktycznego doświadczenia w szkoleniu i prowadzeniu na konkursach psów z pewnością przybliży nas do regulacji europejskich w tym zakresie.